40 haftalık hamilelik süresince sizin yanınızdayız

Dış gebeliğin belirtileri nelerdir ?

Dış gebeliğin belirtileri nelerdir ?

DIŞ GEBELİK

İÇİNDEKİLER

Dış gebelik nedir ?
Dış gebelik şekilleri nelerdir?
Dış gebelik tehlikeli midir?
Dış gebeliğin nedenleri nelerdir?
Spiral kullanmak dış gebelik riskini artırır mı?
Hangi kadınlarda dış gebelik riski daha fazladır?
Dış gebeliğin belirtileri nelerdir?
Dış gebelik nasıl tespit edilir?
Dış gebelik nasıl tedavi edilir?

Dış gebelik nedir?

Dış gebelik, döllenmiş bir yumurta hücresinin rahim içerisindeki boşluk (endometrial kavite) yerine rahim dışında bir yere yerleşmesi ve o bölgede gelişmesiyle oluşan gebeliklerdir. Gebeliklerin yaklaşık %1’inde dış gebelik görülür. Dış gebelik tıp dilinde “ektopik gebelik” veya “extrauterin gebelik” olarak da adlandırılır. Yakın tarihe kadar gebeliğin ilk üç ayında yaşanan anne ölümlerinin en yaygın sebepleri arasında yer alırken günümüzde gelişen erken teşhis ve tedavi yöntemleriyle erken dönemde fark edilip tedavi edilebilmektedir.

Dış gebelik şekilleri nelerdir?

Dış gebeliğin en çok meydana geldiği yer fallop tüpleridir (%90-95). Dış gebelik nadiren tüplerin dışında bir bölgede meydana gelebilir. Bazen tüp içinde yerleşen gebelik materyali düşükle sonuçlanır ve karın boşluğuna düşerek, canlılığını yitirmemişse burada yeniden yerleşir ve gelişmesini sürdürür. Karın içi ve tüpler dışında dış gebelik yumurtalıklar ve rahim ağzında da görülebilir. O halde dış gebelikler gebelik materyalinin yerleştiği yere göre;

  • Fallop tüplerinde meydana gelen tubal gebelik
  • Yumurtalıkta meydana gelen ovarian gebelik,
  • Karın boşluğunda meydana gelen abdominal gebelik,
  • Rahim ağzında meydana gelen servikal gebelik şeklinde adlandırılır.

En çok fallop tüplerinde (%90-95 oranında) görüldüğü için dış gebelik denildiğinde genelde tubal gebelik akla gelir.

Bazen, rahim içerisinde oluşan normal bir gebelikle bir dış gebelik birlikte görülebilir. Normal gebelikle birlikte görülen dış gebeliğe heterotopik gebelik denir. Heterotopik gebelik çok nadir görülen bir durumdur. Rahim içinde normal gelişmekte olan gebelik ultrasonda görüleceği için heterotopik dış gebelik, dikkati pek çekmez ve çok rahat bir şekilde atlanabilir.

Dış gebelik tehlikeli midir?

Tüplere yerleşen döllenmiş yumurta hücresi normal bir gebelikte olduğu gibi burada gelişmeye başlar ve belirli bir büyüklüğe ulaştığında tüpler gerilerek yırtılır ve iç kanama meydana gelir. Bu olay fark edilip tedavi edilmez ise anne adayı iç kanama sonucu hayatını kaybeder. Dış gebeliğin en önemli tehlikesi budur.

Dış gebeliğin nedenleri nelerdir?

Dış gebelik, döllenmiş yumurtanın herhangi bir nedenden dolayı tüpler aracılığı ile rahim boşluğuna kadar olan seyahatini tamamlayamamasından kaynaklanmaktadır. Bunun sebepleri ise;

1) Yaşanmış her enfeksiyon organizmada bazı problemleri oluşturur. Geçirilmiş enfeksiyonun türü, sayısı ve şiddetine bağlı olarak tüplerde az veya çok yapışıklıklar, yapısal arızalar meydana gelebilir. Esasen tüplerdeki yapışıklık ya da tıkanmanın deresi sperm hücresinin geçişini engelleyecek boyutta ise infertilite dediğimiz kısırlık problemi ortaya çıkar. Ancak bu tıkanma sperm geçişini engelleyecek derece değilse döllenme gerçekleşir ama bu sefer de döllenmiş yumurtanın gebeliğin gerçek mekanı olan rahim içine erişimi gerçekleşemez ve dış gebelik şekillenir.

2) Geçirilmiş operasyonlar: Yumurtalık kisti ve apandisit ameliyatları gibi cerrahi operasyonlar yumurtanın geçeceği kanallarda yapışmalara neden olabilir.

3) Tüplerde doğuştan var olan tıkanıklık, şekil bozukluğu gibi anomaliler de döllenmiş yumurtanın, gebeliğin gerçek mekanı olan rahim içine erişimini engeller ve dış gebelik şekillenir.

Spiral kullanmak dış gebelik riskini artırır mı?

Spiral (rahim içine yerleştirilmiş araç) aslında gebeliği önleyen bir araçtır. Spiral kullanan bir bayanın gebe kalma ihtimali son derece düşüktür. Ancak, eğer bir gebelik gerçekleşirse bunun dış gebelik olma olasılığı normal gebelik olma olasılığına göre daha yüksektir. Progesteron içeren spirallerde dış gebelik riski daha yüksektir. Spirale rağmen gebelik gerçekleşirse dış gebelikten şüphelenmek gerekir. Çünkü Spiral rahim içi implantasyonu tüpe oranla daha etkili bir şekilde önler, bu yüzden spiral kullanırken gebe kalan anne adaylarında bu gebeliğin tubal olma olasılığı, spiral kullanmadan gebe kalanlara göre 6-10 kat daha yüksektir.

Hangi kadınlarda dış gebelik riski daha fazladır?

1) Doğum kontrol hapları kullananlar: Progesteron içeren doğum kontrol hapları tubal hareketleri kısıtladığından, dış gebelik olasılığını arttırır.

2) Daha önce dış gebelik geçirenler: Daha önce bir dış gebelik geçiren kadının tekrar dış gebelik geçirme olasılığı %10 civarındadır.

3) Kısırlık tedavisi görenler: Kısırlık tedavisi amacıyla yapılan işlemler, bu amaçla kullanılan ilaçlar dış gebelik riskini artırabilir. Yumurtalık ve ovulasyon uyarıcı preparatlar da bunlar arasındadır.

Dış gebeliğin belirtileri nelerdir?

Normal bir gebeliğin erken dönemde ortaya çıkan adet gecikmesi, baş dönmesi, mide bulantısı, kusma, yemeklerden tiksinme, göğüslerde hassaslaşma gebelik testlerinin pozitif çıkması gibi bütün belirtileri dış gebelikte de görülür. Bütün bu belirtiler dış gebeliğin fark edilmesini engeller. Erken dönemde görülen bu belirtilerden başka ilerleyen zamanda anormal derecede vajinal kanamayla birlikte alt karın bölgesinde ve omuzda şiddetli ağrı görülür. Teşhiste geç kalınıp iç kanama şekillenmişse tansiyon düşmesi ve baygınlık ortaya çıkar. Bu tablo kendisine anlatıldığında uzman hekim hastayı görmeden bile dış gebelik teşhisi koyabilir. Böyle bir tablo şekillenmişse dış gebeliğin oluştuğu tüp yırtılmış iç kanama başlamış ve hastanın hayatı tehlikeye girmiş demektir. Bu yüzden dış gebelikte hızlı teşhis ve tedavi çok önemlidir.

Dış gebelik nasıl tespit edilir?

Yukarıda bahsedilen iç kanama tablosu oluşmadan da ultrason taraması ile dış gebelik teşhisi konulabilir.

Ultrason taraması: Gebelik belirtileri bulunan hastaya, öncelikle kanda beta HCG hormonunu düzeyine bakılarak gebelik testi yapılır. Test sonucu pozitif olmasına rağmen ultrason muayenesinde rahim içinin boş görülmesi dış gebeliği işaret eder. Vaginal ultrason muayenesinde dış gebeliğe ilave olarak gebelik kesesinin nereye tutunduğu da tespit edilebilir. Eğer bir iç kanama ortaya çıkmışsa ultrasonda karın içinde bol miktarda kan tespit edilebilir. Gerekli görüldüğünde vajinal yoldan bir iğne vasıtası ile karın boşluğuna girilip enjektörle aspirasyon yapılarak iç kanamanın olup olmadığı araştırılabilir. Bu işlem Kuldosentez olarak adlandırılır. Yapılan aspirasyonda pıhtılaşmamış kan gelmesi dış gebelikte tipiktir.

Tam kan sayımı: Dış gebelikte iç kanamanın oluşup oluşmadığı, iç kanama olmuşsa bunun şiddeti konusunda fikir sahibi olmak için tam kan sayımı da yapılabilir.

Heterotopik dış gebeliklerde rahim içinde normal gelişmekte olan bir gebelik ultrasonda izlendiğinden heterotopik dış gebelik akla gelmeyebilir. Ultrason taramalarında buna dikkat etmek gerekir.

Bazen dış gebelik belirtileri düşük, akut apandisit, ani gelişen pelvis iltihabı, dejenere olmuş myom belirtileri ile karışabilir. Teşhiste, dış gebeliğin ayırıcı yanları üzerinde durulmalıdır.

Dış gebelik nasıl tedavi edilir?

Eğer bir yırtılma olmuş ve iç kanama meydana gelmişse yapılacak tek işlem acil ameliyattır. Yapılan ameliyatla dış gebelik materyali bulunduğu yerden alınır, kanamalar durdurulur. Bazı durumlarda dış gebeliğin geliştiği tüpün de alınması gerekebilir.

Eğer tüp yırtılmadan dış gebelik teşhis edilmişse bazen ilaçlı tedavi de yapılmadan hasta yakın takibe alınır. Çünkü bir kısım dış gebelikte gebelik materyali tüpleri yırtıp kanamaya neden olacak kadar gelişemez ve canlılığını yitirerek kendiliğinden sonlanır. Böylece hasta ameliyat komplikasyonlarından kurtulur. Gerek ilaç verilerek gerekse ilaç verilmeden yapılan tedavilerde, iç kanama belirtileri hastaya ve yakınlarına detaylıca anlatılmalı ve hasta, iç kanama olması durumunda hiç vakit kaybetmeden hastaneye gitmesi konusunda bilinçlendirilmelidir.

İzlemeye alınan hastalara, tüpe yerleşmiş gebelik materyalinin iç kanamaya yol açmadan sonlanmasını sağlayan ilaçlı tedavi de denenebilir.

İzlemeye alınan hastalar, her an gelişebilecek iç kanama riskine karşı her gün kontrole çağırılıp, her seferinde ultrason ve Beta HCG ölçümleri yapılır.

Beta HCG hormon değerleri düşmeye başlamışsa iç kanama riski azalıyor demektir. Takip işlemi Beta HCG düzeyi gebelik öncesi değerlere düşene kadar devam eder. Beta HCG düzeyinde beklenen düşüş olmazsa ilaçlı tedaviye başlanır ya da ilaçlı tedaviye önceden başlanmışsa kullanılan ilaç değiştirilir bundan da sonuç alınmazsa ameliyat gündeme gelir.

Muhtemel bir dış gebeliğin erken teşhisi için ne yapmak gerekir?

Dış gebeliğinin risklerinden korunmanın en kolay yolu, gebeliğin ilk belirtilerinden olan adet gecikmesi yaşandığında vakit kaybetmeden doktora gitmektir. Böyle yapınca dış gebelik erken teşhis edilebilir, hayati tehlike oluşmadan ve ameliyata gerek kalmadan tedavi edilebilir.

Dış gebelik geçirmiş kadın yeniden hamile kalabilir mi?

Dış gebelik geçiren kadınlar, ister ilaçla ister ameliyatla tedavi edilmiş olsun, daha sonra tekrar normal bir hamilelik yaşayabilir ve sağlıklı bir bebek sahibi olabilirler. Ancak ameliyat komplikasyonları, tüp ya da tüplerde meydana gelen hasarın durumuna bağlı olarak , normal yolla hamile kalma şansını azaltır. Eğer ameliyatta her iki tüp de alınmışsa normal yolla hamilelik imkansız hale gelir. Böyle bir durumda ancak tüp bebek yöntemiyle bebek sahibi olunabilir.

Bu Haber 3.048 kez okunmuştur.

Eklenme Tarihi : 05.03.2017 Paz 11 : 5

YORUM YAZ

Henüz yorum yapılmamış.