Gebelikte ağızdaki acı tat nasıl geçer ?

03.11.2018
351
A+
A-
Gebelikte ağızdaki acı tat nasıl geçer ?

TAT NASIL ALINIR?

Ağza alınan yiyecek çiğnenirken tükürük salgısı ile bir karışım oluşturur. Tat duyusu, 10 gün ömrü olan tat tomurcukları tarafından algılanıp, sinirler aracılığı ile beyne aktarılır.

Temel olarak algıladığımız 5 tat duyusu bulunmaktadır. Bunlar; tatlı, tuzlu, acı, ekşi ve umami tat ( monosodyum glutamat) olarak sınıflandırılır. Tatlı ve tuzlu tatlar dil uç kısmında yerleşmişken, ekşi tat dilin her iki yan tarafında, acı tat ise dil kökü ve yumuşak damakta daha çok algılanır. Dilin uç ve arka bölgesindeki tat duyarlılığı daha fazladır.

TAT ALMADAKİ BOZULMA SEBEPLERİ

  • Yaşlanma, hamilelik ve menopoz gibi faktörler tat bozukluğuna neden olabilen fizyolojik faktörlerdir.
  • Ağız kuruluğu, ağız bakımının iyi olmaması, sigara kullanımı, aşırı alkol kullanımı,
  • Karaciğer hastalıkları, diyabet, gastroözofageal reflü hastalığı, hipotiroidi,
  • Parkinson hastalığı, kafa travmaları, kemoterapi, baş boyun bölgesi radyoterapisi,
  • Dental lokal anestezi, hareketli protezler, çürük diş, gömülü diş çekimi gibi bazı cerrahi prosedürler, lokal antiplak ajanlar, metalik dental restorasyonlar,
  • Kulak ameliyatları, sinüzit, geniz akıntısı, kıllı dil, ağız yanması sendromu, koku duyusu bozuklukları, üst solunum yolu enfeksiyonları,
  • Nutrisyonel eksiklikler ( çinko eksikliğinde ağız içi yaralar),  metal ve deniz ürünü zehirlenmeleri, kaptopril ve penisilamin gibi sülfidril grubu içeren ilaç kullanımıdır.
  • Karbamazepin, lamotrijin, aspirin ve levodopa gibi ilaçlar acı tat algılamaya sebep olurken lityum, metildopa, allopurinol ve metformin gibi ilaçlar da metalik tat algılamaya sebep olan ilaçlardandır.

GEBELİKTE TAT ALMANIN ÖNEMİ

Ağza besin alındığı zaman algılanan his, gıdanın tadını oluşturmaktadır. Beslenmenin sürdürülebilmesi için oldukça önemli olan tat alma, zehirli ve bozuk gıdaların tüketimini engellemesi açısından da hayatidir.  Ancak birçok gebede sıklıkla gözlenen, hamilelikte ağızda acı metalik tat hissi anne adaylarını endişelendirmektedir. Ağızdaki kötü tat hissi damak tatlarını bozarak besin alımını etkilemekte ve gebeliğin keyfini çıkarmalarının önüne geçmektedir. Ağızda acı metalik tat hissinin, gebelik döneminde hormonlarda meydana gelen değişikliklere vücudun adapte olamaması sonucu ortaya çıktığı düşünülüyor. Gebelik döneminde yaşanan bu sıkıntı genellikle ciddi sorunlara işaret etmez. Ancak acı metalik tat hissi, anne adaylarında besin alımını azaltıp, yanlış ve sağlıksız beslenmeye yol açıyorsa mutlaka çözülmesi gereken bir problemdir.

GEBELİKTE AĞIZDA ACI METALİK TAT NASIL ÖNLENİR?

Bu tadın önüne geçebilmek için, neden kaynaklandığını bulmak gerekir. Sistemik bir hastalık veya nörolojik kaynaklı ise tespit edilerek tedavisi yapılmalıdır. İlaç kaynaklı ise doz ayarlanması veya ilaç değişikliği fayda sağlamaktadır.  Tedavi ve bakımda tat tomurcuklarının duyarlılığını artırmaya yönelik olarak;

  • Baharat çeşitleri ve aromaları kuvvetli besinler daha çok kullanılabilir.
  • Yemekle yudum yudum sıvı alımı önerilir.
  • Kolay hazmedilen protein kaynaklarının tercih edilmesi (parça kırmızı et yerine balık, köfte, yumurta, peynir v.b) ve et yemeklerinin soslu olarak tüketilmesi uygundur.
  • Sık ve az miktarda beslenilmesi önerilir.
  • Ilık ya da sıcak gıdaların yerine soğuk veya oda ısısında gıdaların tercih edilmelidir.
  • Yemek pişirme konusunda destek alınması önerilir. Mümkün değilse yemek pişerken uygun havalandırma ile yemek kokularına maruz kalınmaktan kaçınılmalıdır.
  • 2-2.5 litre kadar su içilmesi faydalıdır.
  • Salata ve yemeklerde sirke ve limon kullanılması ağızdaki kötü tadın giderilmesine yardımcı olur.
  • Metal kaşık, çatal, bıçak kullanmak yerine cam veya plastik araç kullanımı önerilir.
  • Ağız bakımına dikkat edilmesi, yemeklerden yarım saat sonra diş fırçalama, diş ipi kullanma, gerekirse etkin ağız bakımı uygulamak fayda sağlamaktadır. Karbonatlı su ile ağız çalkalamak, naneli ve limonlu şeker sakız kullanmak yarar sağlamaktadır.
  • Tat reseptörlerinin yenilenmesinde önemli rol oynayan çinko mineralinin, 4 ay boyunca günlük 140 mg/d sistemik çinko (glukonat veya sülfat) tablet olarak kullanımının faydalı olduğu yapılan çalışmalarda tespit edilmiştir. Bu sebeple doktorunuza danışarak çinko takviyesi kullanabilirsiniz.

Eğer böyle bir probleminiz varsa mutlaka sağlık kuruluşuna başvurarak sebebini öğrenmelisiniz. Yapılan araştırmalarda herhangi bir rahatsızlığınız yoksa bu sürecin gebelik kaynaklı ve geçici olduğunu düşünerek sabırlı davranmaya çalışmalısınız.

Diyetisyen Çiğdem Öteleş

Diyetisyen Çiğdem Öteleş
Diyetisyen Çiğdem Öteleş
1990 yılında Kırıkkale'de doğdu. 2012 yılında Ankara Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden mezun oldu. Mesleğini aktif olarak sürdürmekte olan yazar, evli ve bir çocuk annesidir.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 2 YORUM
  1. Gulay dedi ki:

    Mrh benim kanda gebelik 29000 ama ultrasonda kese var bebek yok son adet tarihim 22 ekim iki doktora gittim biri düşük gerçekleşecek dedi diğeri 1 hafta sonra bebek gözükür dedi kese çok sağlam dedi doğru olan hangisi.

    1. Editör dedi ki:

      merhabalar gülay hanım
      gebelik kesesi görüldükten 2 hafta sonrasına bebeği ve kalp atışlarını görürüz
      bunun için henüz zamanınız var görünüyor
      endişe etmeyiniz ve bekleyiniz

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.