reklam-alani
40 haftalık hamilelik süresince sizin yanınızdayız

Gebelikte bulantı ve kusmanın tedavisi

Gebelikte bulantı ve kusmanın tedavisi

Kusmada, mide ve ince bağırsak üst bölüm içeriği, diyafram ve mide kaslarının kasılması ile ağız yolundan dışarı atılır. Sabah hastalığı da denilen bulantı ve kusma, gebelikte en çok rastlanan şikâyetlerdendir. Genellikle adetin geciktiği ilk ay başlar, 8-12 haftalar arasında en yüksek seviyeye ulaşır. 16. haftadan sonra etkisi azalır. Nadiren 20. haftaya kadar veya gebelik boyunca sürer. Birçok kadın hamile olduğunu adet gecikmesine bulantıların eşlik etmesi ile anlarken, bu durum yaşam kalitesini oldukça düşürmektedir. Bulantı ve kusmaların şiddetli olduğu, sıvı ve elektrolit kaybının yaşandığı, asit baz dengesinin bozulduğu, hastanede yatışın gerekli olduğu % 5’ten fazla ağırlık kaybı ile seyreden durum ise hiperemesis gravidarum olarak adlandırılır. Mutlaka tedavisi gereklidir.

GEBELİKTE BULANTI VE KUSMANIN NEDENLERİ

Hormonal değişiklikler.

Gebelik sürecinde, anne kanında β-hCG hormonunun dalgalanması, östrojen hormonunun artışı, hipertiroidi, bulantı ve kusma ile paralellik göstermektedir.

Koku duyusu.

Yemek kokuları, parfüm ve temizlik malzemelerinin kokusu, kahve ve sigara kokusu gebelikte bulantıyı tetikleyen kokuların başlıcalarıdır. Doğuştan koku alamayan 9 gebe ile yapılan bir çalışmada sadece birinin bulantı – kusması olduğu tespit edilmiştir.

Genetik yatkınlık.

Vestibüler sistemdeki ( denge sistemi) uyumsuzluklar.

Sindirim sistemindeki sorunlar, midenin ritmik kasılmasının düzensizliği, Helicobacter pylori varlığı.

Psikolojik etmenler ve stres.

Yapılan çalışmalarda stres altında olan bireylerde kusmanın daha fazla görüldüğü saptanmıştır.

Tüm bu durumların gebelikte bulantı ve kusmaya neden olabildiği düşünülse de, otaya çıkışı tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu sebeple bulantı ve kusmanın tedavisi, ortaya çıkış nedenini bulmaktan ziyade gözlenen semptomlara göre yapılmaktadır. Ayrıca gebelikte gözlenen her bulantının gebelik bulantısı olmayabileceği düşünülerek, diğer nedenler de göz ardı edilmemelidir.

Gebelik dışı bulantı nedenleri; gastroenterit, apandisit, sindirim sisteminde tıkanmalar, safra kesesi, böbrek veya pankreasın iltihabı, pnomoni, üst solunum yolu infeksiyonu, menenjittir.

GEBELİKTE BULANTI VE KUSMA NASIL TEDAVİ EDİLİR

Gebelikte özellikle ilk trimesterde yaygın olarak görülen bulantı ve kusmalar, hekim tarafından önerilen ilaç tedavileri ile kontrol altına alınmaktadır. Bu ilaçların vitamin B6 hariç çoğu FDA sınıflandırmasında B ya da C sınıfındadır. Bulantı ve kusmalar düşük riskinin yüksek olduğu ilk trimesterde daha çok yaşandığından, anne adaylarının ilaç kullanmak yerine alternatif tedavileri daha çok tercih ettikleri gözlenmektedir.

Aşırı sıvı ve elektrolit kaybı varsa, annenin besin alımı çok kısıtlanmışsa ilaç tedavisi gereklidir. Daha ileri boyutlarda ise hastanede yatarak damar içi sıvı ve ilaç tedavisi gerekebilir.

İlaç tedavisi dışında kalan davranışsal tedavi yöntemleri hipnoz ve akupunktur; bulantı ve kusmalar için de uygulanmakta etkinliği olumlu değerlendirilmektedir. Bu yöntemler daha çok ilaç tedavisi ile bulantı ve kusması kontrol altına alınamayan gebelerde hekim önerisi ile uygulanmaktadır. Ancak bulantı ve kusmalarda beslenmenin düzenlenmesi çok önemli bir unsurdur.

GEBELİKTE BULANTI VE KUSMADA BESLENME TEDAVİSİ

  • Gebelikte bulantı ve kusma problemi yaşayan anne adayları, sabah uyandıklarında yataktan ani kalkmamalılar. Yataktan kalkmadan bir iki tane galeta tüketerek on dakika kadar uzandıktan sonra kalkmaları, ilk etapta sabah bulantısını azaltır.
  • Az az ve sık sık beslenmeye gayret edilmelidir.
  • Bulantı döneminde sıvı alımı ve gerekli vitamin mineral teminini sağlamak bebeğin gelişimi açısından önemlidir. Bu nedenle gün içerisinde en az 2 litre su içmek gerekir.
  • Su ile birlikte; ayran, süt, taze sıkılmış meyve suları, meyve hoşaf ve kompostoları, maden suyu, kafein içermeyen sporcu içecekleri mineral gereksinimini karşılamaya yardımcı olur. Yine de sıvı-elektrolit kaybı yüksek düzeyde ise tıbbi tedavi desteği gerekebilir.
  • Su ve diğer sıvılar yemekle beraber değil öğün aralarında alınmalıdır.
  • Makarna, leblebi, peynir, galeta, muz, sandviç gibi kuru gıdalar diğer yiyeceklere göre nispeten daha tüketilebilinir. Bulantıların yoğun olduğu dönemlerde bu tür karışık olmayan, sade, kuru gıdalar daha çok tercih edilebilir.
  • Taze ananas ve zencefilin bulantı giderici özelliği olması sebebiyle doktora danışarak tüketebilirsiniz. Cezvede 1 bardak su kaynatıp, kaynadıktan sonra bardağa alarak; içerisine 0.5-1 gram toz zencefil koyarak, 1 çay kaşığı bal ile tüketebilirsiniz. Zencefil kapsülünü veya poşet çayını da kullanabilirsiniz.
  • Açık havada yemek yemek, öğünlerde yalnız olmamak daha iyi yemenizi sağlayabilir.
  • Annenin sevdiği gıdalara ağırlık vererek tüketmesi, yemek yerken kendini zorlayacak şekilde beslenmemesi uygun olacaktır.
  • Yemekten sonra yarım saat kadar yüksek yastıkla uzanılarak dinlenilmesi faydalı olabilir.
  • Yemek pişirme konusunda imkân varsa eş, akraba, komşu ve arkadaşlardan destek alınması, bulantı ve kusmalar azalana kadar yemek pişip ev havalandırıldıktan sonra eve giriş yapılması yarar sağlayacaktır.
  • Gebelikte bulantı ve kusma yaşayan anneler için hazırlanan örnek menüler fikir vermek amacıyla hazırlanmış olup, tedavi yerine geçmez.
  • Bu listede yer almayan, size rahatsızlık vermediğini fark ettiğiniz yiyecekleri rahatlıkla tüketebilirsiniz. Midede uzun süre kalan sebze yemekleri, baklagiller; bulantı süresi ve sıklığı azaldıkça yemek listesine eklenebilir.
  • Bu sürecin geçici olduğunu bilerek, sabırlı davranmaya çalışılmalı ve gerektiğinde tıbbi yardıma başvurmak ihmal edilmemelidir.

BULANTISI OLAN GEBELER İÇİN ÖRNEK BESLENME LİSTESİ 2000 KKAL

KAHVALTI
►1 simit
►1 kibrit kutusu beyaz peynir
►Mevsim yeşillikleri / sebze söğüş ( yağsız)
►1 bardak açık limonlu çay

ARA ÖĞÜN
►5-6 galeta
►1 dilim beyaz peynir

ÖĞLE
►5-6 parça kuşbaşı et sote
►2 küçük boy haşlanmış patates
►1 kase yoğurt
►1 dilim tam tahıllı ekmek

ARA ÖĞÜN
►1 bardak meyveli süt + 2 kuru kayısı

AKŞAM
►1 avuç içi büyüklüğünde fırın palamut
►6 yemek kaşığı az yağlı erişte
►1 dilim tam tahıllı ekmek

ARA ÖĞÜN
►1 bardak ayran + 1 şeftali

ARA ÖĞÜN
►1 bardak karışık meyve kompostosu

BULANTISI OLAN GEBELER İÇİN ÖRNEK BESLENME LİSTESİ 2100 KKAL

KAHVALTI
►2 dilim tam tahıllı ekmeğe kaşar peynirli yağsız tost
►1 bardak açık limonlu çay
►Mevsim yeşillikleri / sebze söğüş ( yağsız)

ARA ÖĞÜN
►Zencefilli bulantı çayı
►1 dilim az yağlı kek

ÖĞLE
►1 avuç içi büyüklüğünde fırın köfte
►6 yemek kaşığı sade makarna
►1 kase yoğurt
►1 dilim tam tahıllı ekmek

ARA ÖĞÜN
►1 orta boy muz + 10 tane badem

AKŞAM
►1 avuç içi büyüklüğünde ızgara tavuk
►6 yemek kaşığı az yağlı pirinç pilavı
►1 dilim tam tahıllı ekmek

ARA ÖĞÜN
►1 bardak kefir + 1 orta boy kivi

ARA ÖĞÜN
►1 kase puding

BULANTISI OLAN GEBELER İÇİN ÖRNEK BESLENME LİSTESİ 2200 KKAL

KAHVALTI
►2 avuç içi büyüklüğünde bazlama
►1 kibrit kutusu peynir
►4-5 tane zeytin

ARA ÖĞÜN
►1 porsiyon dondurma

ÖĞLE
►1 kase soğuk yoğurt çorbası

Yarım saat sonra:
►Fırında patatesli tavuk baget
►1 kase yoğurt
►1 dilim tam tahıllı ekmek

ARA ÖĞÜN
►1 avuç leblebi + 1 avuç kuru üzüm

AKŞAM
►1 avuç içi büyüklüğünde fırın köfte
►6 yemek kaşığı sade makarna
►1 kase yoğurt
►1 dilim tam tahıllı ekmek

ARA ÖĞÜN
►2 dilim ananas + 1 bardak ayran

Diyetisyen Çiğdem Öteleş

Bu Haber 701 kez okunmuştur.

Eklenme Tarihi : 30.11.2018 Cum 04 : 30

YORUM YAZ

Henüz yorum yapılmamış.