Gebelikte ekmek tüketimi ne kadar olmalı ?

29.04.2019
38
A+
A-
Gebelikte ekmek tüketimi ne kadar olmalı ?

GEBELİKTE EKMEK TÜKETİMİ

Ekmek, kullanılan un ve maya çeşidine, ekmeğin şekline göre değişik çeşitleri olan, sofralarda olmazsa olmaz bir gıdadır. Tahılların unlarından yapılan ekmek karbonhidrattan zengin bir besindir. Protein, yağ, vitamin ve mineral maddeler içermesi sebebiyle insan vücuduna enerji veren ucuz gıdadır. Çavdar, mısır, yulaf gibi tahıllardan da ekmek yapıldığı gibi, un denildiğinde genellikle buğday anlaşılır. Buğdaydan un elde edilmesi, buğdayın taş havanlarla dövülerek ufalanmasına dayanır. Ekmek, ana besin maddesi olan buğday ununa, su, tuz ve maya ilave edilmesi belli oranda karıştırılarak yoğrulmasından sonra hamurun bir süre mayalandırılması ve pişirilmesi ile elde edilir.

Buğday ve buğday ürünleri insanların alması gereken günlük enerjinin büyük kısmını karşılayarak, beslenmede alınan karbonhidratın temelini oluşturur. Beslenme sırasında karbonhidrat, protein ve yağ vücuda alınması gereken üç makro besin bileşenidir. Yeterli ve dengeli beslenmede günlük alınan kalorinin %50-55’inin karbonhidrat, %15-20’sinin protein ve %25-30’unun yağdan karşılanması öngörülür. Başta nişasta ve lif olmak üzere karbonhidrat için en iyi ve en ekonomik kaynakların başında buğday gelir. Buğday; ruşeym, endosperm ve kabuk olmak üzere üç temel kısımdan oluşur. Ruşeym, bitkinin embriyo veya tohum kısmını içerir. Endosperm bitkinin büyümesi için gerekli olan maddelerin bulunduğu bölümdür. Dış kabuk ise, bitkiyi bakteri, küf, böcek ve sert hava koşullarına karşı koruyan kısımdır. Dış kabuğun undan ayrılması sonucu üretilen ekmeklerde diyet lifi, vitaminler ve mineraller gibi bazı bileşenlerde önemli kayıpların meydana geldiği görülmektedir. Bu da ekmeğin besin kalitesini düşürmektedir. Buğdayın kabuk kısmının kullanıldığı ekmekler tam tahıllı veya kepekli olarak adlandırılmaktadır.

TAM TAHILLI EKMEĞİN FAYDALARI

  • Yüksek karbonhidrat içeriği ile besleyici ve enerji vericidir. 25 gramlık bir dilim ekmek ortalama 70 kalori civarındadır.
  • Lif içermesi sebebiyle kabızlığı azaltır.
  • Tam tahıllı ekmek, beyaz ekmeğe göre kan şekerini daha yavaş yükseltir.
  • Kolesterolü düşürmeye yardımcı olur.
  • Tam buğday ürünleri; nişasta, yağ, mineraller, vitaminler ve fitokimyasal gibi birçok önemli bileşen açısından oldukça zengindir. Tahılların meyve ve sebzeler ile birlikte tüketiminin kanser, kalp-damar rahatsızlıkları, diyabet, alzheimer ve katarakt gibi rahatsızlıklarda belirgin azalmalara sebep olduğu birçok çalışma ile kanıtlanmıştır.
  • Tam buğday ürünleri antioksidan aktivitesi bakımından zengin bir gıda grubudur.

Ekmek mayasının MÖ 1800 yıllarında bir hamur parçasını pişirmeyi unutan bir kadın tarafından bulunduğu bilinmektedir. Hazırlanan hamurdan bir parça ayrılıp serin yerde bez içinde tutulduktan sonra yoğrulan hamura katıldığında hamurun kabardığı gözlenmiştir. Bu “ekşi maya” olarak adlandırılmakta ve günümüzde bazı yörelerde ekmek ve çörek yapımında hala kullanılmaktadır. Arkeolojik kazılar, Babilliler tarafından ekmeğin bilindiğini, fırınların kullanıldığını göstermektedir. Anadolu’da yapılan ekmeği diğer ülkelerde yapılan ekmeklerden ayıran en önemli özellik, yeryüzünde en eski buğdayın Anadolu topraklarında ekilmiş olması ve en zengin kültürün bu coğrafyada yer almasıdır. Trabzon ekmeği, lavaş ekmeği, sac ekmeği, gobit ekmeği, bazlama, tandır ekmeği, Afyon ekmeği ve Torbalı ekmekleri Türk mutfağına özgü ekmek çeşitleridir. Gelişen teknoloji artık modern evlerde ekmek yapılmasına olanak sağlamaktadır. Katkı maddelerinden gebelik boyunca uzak kalmak isteyen anne adayları baharat, çeşitli otlar, zeytin, kuru baklagil unu, haşhaş, ceviz gibi ürünler kullanarak sınırsız seçenekleri olan ev ekmeği hazırlamayı ve tüketmeyi tercih edebilirler. İster ev ekmeği, ister marketteki paketli ekmekler, isterse de fırın ekmekleri olsun ekmeğin hayatımızdaki önemi yadsınamaz. Soframızda yeri çok önemli olan ekmeğin tüketiminde gebelerin dikkat etmesi gereken birçok önemli nokta vardır.

  • Ekmekler gebelik döneminde yavaşlayan sindirim sistemini hızlandırmak için tam tahıllı seçilmelidir.
  • Hijyen koşullarına uygun üretim yapan fırınlardan ekmek temin edilmelidir. Açıkta bekleyen ürünler satın alınmamalıdır.
  • Hızlı ağırlık kazanan anne adayları ekmek tüketiminde kontrollü olmalıdır.

 

Diyetisyen Çiğdem Öteleş
Diyetisyen Çiğdem Öteleş
1990 yılında Kırıkkale'de doğdu. 2012 yılında Ankara Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden mezun oldu. Mesleğini aktif olarak sürdürmekte olan yazar, evli ve bir çocuk annesidir.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.