Gebelikte tüketilmemesi gereken gıdalar

15.11.2020
0
A+
A-
Gebelikte tüketilmemesi gereken gıdalar

Gebelikte beslenmeye özen göstermek, hem anne adaylarının sağlıklı bir gebelik sürdürmesi hem de anne karnında bebeğin büyüme ve gelişmesi için elzemdir. Sağlıklı beslenmeyle ilgili bilgilerin arttığı günümüzde, anne adayları da beslenmelerine gereken özeni göstermektedir. Sağlıklı pek çok besine kolaylıkla erişebilsek de gebelikte tüketmememiz gereken gıdalar konusunda daha hassas olmalıyız. Bu yazıda gebelikte tüketilmemesi gereken veya şartlı tüketilebilen gıdaları yiyecekler ve içecekler olarak gruplandırıp inceleyeceğiz.

GEBELİKTE UZAK DURULMASI GEREKEN YİYECEKLER

1.ÇİĞ ET, ÇİĞ YUMURTA VE ŞARKÜTERİ ÜRÜNLERİ

Gebelikte çiğ et ürünleri sakıncalıdır. Bu ürünlerin pişirilmeden veya az pişirilerek tüketilmesi ette üreyebilecek hastalık yapıcı zararlı mikroorganizmaların kanınıza geçmesine ve bebeğe ulaşmasına neden olabilir. Şiddetli bir gıda zehirlenmesi riski oluşur. Özellikle tavuk, kırmızı et, balık gibi gıdalar hazırlanırken,yeterince pişirilmesi ve ette çiğlik renginin kaybolması gerekmektedir.Çiğ et ürünleriyle yapılan çiğköfte, suşi gibi ürünlerden uzak durmalısınız.

Sucuk, salam, sosis, pastırma, jambon gibi ürünler de genelde çiğ olarak tüketilir. Üstelik hazırlık koşulları, içerdikleri nitrit ve nitrat gibi katkı maddeleri ile koruyucu maddeler nedeniyle tüketilmesi sağlık açısından önerilmez.

Yumurta iyi pişirilmelidir,rafadan tercih edilmemelidir. Haşlanırken, suyu fokurdadıktan sonra en az 10 dakika kaynatılmalıdır. Yine mayonezde yumurtanın pişirilmeden kullanılıyor olması sebebiyle, mayonez içeren salata, meze ve soslardan kaçınmanız gerekir. Bu tür ürünlerin ev dışında tüketiliyor olması, hazırlık koşullarını bilmediğiniz anlamına gelir. Bu durumdakullanılan ürünlerin tazeliğine, son kullanma tarihine,soğuk zincire dikkat edilmemesi; gıda zehirlenmesi riskini daha da artırır.

Çiğ sütten yapılan peynirler, pastörize edilmemiş sütten hazırlanan tereyağ vb.brusella cinsi hastalık yapıcı mikroorganizmalar içerebileceğinden sakıncalıdır.

Balık ve deniz ürünleri

Okyanus balıkları da dâhil olmak üzere dünyanın neredeyse bütün balıklarında cıva, arsenik gibi ağır metaller ve birçok diğer toksinler bulunmaktadır. Bu nedenle balık ve deniz ürünlerini tüketirken güvenilir kaynakları tercih etmelisiniz.

Karaciğer

Kansızlık problemi olan kişilere karaciğer önerilmekle birlikte, karaciğer yüksek oranda ( retinol) A vitamini içerdiğinden, aşırı tüketimi gebelerde toksik etki yapabilir. Anne karnında bebeğin gelişimi olumsuz etkilenebilir. Üstelik karaciğer; besin öğelerinin, hormon ve ilaçların metabolize olduğu organdır. Toksik maddelerin etkisinin azaltılması karaciğerde gerçekleşmektedir. Bu nedenle anne karnında bebeğin gelişimini olumsuz etkileyebileceğinden, gebelerin karaciğer tüketiminde güvenilir kaynakları tercih ederek, dikkatli şekilde aşırıya kaçmadan tüketmeleri gerekir.

2.HAZIR GIDALAR- AMBALAJLI ÜRÜNLER

Hazır gıdalar, ambalajlanmış ürünler sağlık için sakıncalı maddeler içerebilir. Bu nedenle yapay tatlandırıcı, yapay aroma, kimyasal renklendirici içeren abur cubur tarzı gıdalardan uzak durmak gerekir. Tüketileceği zaman doğal şeker ve aroma içeren ürünler az miktarda güvenilir markalardan tercih edilmelidir.

3.YÜKSEK KALORİLİ GIDALAR

Gazlı içecekler, soğuk çaylar, enerji içecekleri; hem kafein içerir hem de besleyici değildir. Kızartmalar, aşırı yağlı ve şekerligıdalar bebek gelişimine fayda sağlamaz. Aşırı kilo almanıza neden olabilir. Bu nedenle yüksek kalorili gıdaların tüketimini sınırlandırmanız gerekir.

4.TUZLU GIDALAR – KONSERVELER

Tüm gıdalarda, gereksiniminizi karşılayacak kadar tuz bulunur. Salça, turşu, salamura peynir, zeytin benzeri gıdaların tüketiminde dikkatli olmak gerekir. Gebelikte aşırı tuzlu yiyeceklerin tüketimi gebelik zehirlenmesi denilen, yüksek tansiyona eşlik eden preeklempsi durumuna sebep olabilir. Ayrıca tuzlu gıdaları sıklıkla tüketmek ödem tutmanıza neden olur. Kaynağı belli olmayan, güvenilir koşullarda hazırlanmamış, hava ile temas eden konserveler botulizm cinsi hayati tehlikeye yol açabilecek gıda zehirlenmesine yol açabilir.

GEBELİKTE UZAK DURULMASI GEREKEN İÇECEKLER

5.MUSLUK SUYU

Enfeksiyon kaynağı mikroorganizmaların bulaşma ihtimali yüksek olduğundan, güvenilir hazır su kullanmalısınız. Hazır su kullanma imkanı olmadığı durumlarda ise musluk suyu iyice kaynatılarak tüketilebilir.

6.ÇAY, KAHVE

Gebelikte kafein içeren gıdalardan kaçınmak gerekmektedir. Çay, kahve gibi içeceklerin aşırı tüketimi bebek gelişimini olumsuz etkileyebilmektedir. Bebek, kefeinimetabolize edemez. Kafeinin düşük doğum ağırlığına yol açtığına dair veriler çalışmalarda bildirilmektedir. Ayrıca gıdalarda bulunan demirin emilimini azalttıklarından kansızlığa neden olabilirler. Bu nedenle çay günde 2-3 fincan açık ve limonlu olarak tüketilmeli, yemekle aralarına 1 saat vakit girmelidir. Kahve tüketimini azaltmalı, kafeinsiz hazır kahveler tercih edebilirsiniz.

7.BİTKİ ÇAYLARI

Bitki çaylarının yapısında bulunan etken maddeler nedeniyle vücut için faydalı etkiler gösterirler. Ancak yanlış kullanım faydadan çok zarar getirir. Aktardan alınan açık, ambalajsız bitki çaylarında etken madde oranı tespit edilemez, vücut için etkileri öngörülemez. Bu nedenle açıkta satılan, kaynağı güvenilir olmayan bitki çayı kullanmayın. Bitki çaylarını kullanmadan önce bir sağlık uzmanına danışın. Çayları rastgele karıştırarak tüketmeyin ve hazırlama talimatlarına mutlaka uyun. Güvenilir bitki çaylarından günde iki fincan tüketebilirsiniz. Tarçın, adaçayı gibi bitki çayları damarları genişleten etki gösterdiklerinden, gebelik boyunca tüketilmeleri önerilmez.

8.ALKOL

Gebelikte alkol kullanımı; erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve ölü doğum görülme olasılığını artırmaktadır. Gebelik döneminde kronik alkol alımı, bir dizi doğumsal anomalileri de içeren ve en önemli mentalretardasyon nedeni olan fetal alkol sendromuna (FAS) neden olabilmektedir. Gebelikte alkol tüketen kadınların çocuklarında ise disleksi, öğrenme bozuklukları ve minimal beyin hasarı görülme riskinin daha fazla olduğu bildirilmektedir. Ayrıca gebelikte alkol alımına bağlı olarak iskelet ve eklem problemleri, kardiakanomaliler, inmemiş testis, yarık damak ve dudak gibi anomaliler görülebilmektedir. Bu nedenle gebelik ve emzirme sürecinde alkollü içeceklerden uzak durulmalıdır.

9.MEŞRUBAT, HAZIR MEYVE SULARI

Hazır meyve suları yüksek oranda şeker içerir ve uygun koşullarda hazırlanmamış olabilir. Bu nedenle çeşitli katkı maddeleri ve yapay ürünler içeren hazır içeceklerden uzak kalmak, siz ve bebeğiniz için sağlıklı bir seçim olacaktır.

GEBELİKTE SAĞLIKLI BESLENEBİLMEK İÇİN BUNLARA DİKKAT EDİN.

  • Gebelik boyunca tek tip beslenmek bebek gelişimini olumsuz etkiler. Belirli gıdalara aşırı ilgi göstermek faydalı değildir. Elinizden geldiğince besin çeşitliliği sağlamak, yeterli ve dengeli beslenmek, sağlıklı bir bebek dünyaya getirme ihtimalinizi artıracaktır.
  • Gebelik boyunca doktorunuza danışmadan ilaç kullanmamalısınız. Doktorunuz size kullanabileceğiniz ilaçların listesini verecektir.
  • Vitamin ve mineral takviyelerini yine doktorunuza danışarak, dozlarını takip ederek kullanmalısınız. Unuttuğunuz doz için iki kez alım yapmamalısınız. Gerekenden fazla kullanım bebeğe ve size zarar verebilir.
  • Sigara ve tüm tütün mamulleri gebelik boyunca ve emzirme dönemi boyunca kullanılması sakıncalı ürünlerdendir. Ayrıca alkol kullanımı bebek gelişimini yavaşlatır. Gebelik boyunca zararlı alışkanlıkların bırakılması gerekir.

Diyetistyen Çiğdem ÖTELEŞ

Diyetisyen Çiğdem Öteleş
Diyetisyen Çiğdem Öteleş
1990 yılında Kırıkkale'de doğdu. 2012 yılında Ankara Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden mezun oldu. Mesleğini aktif olarak sürdürmekte olan yazar, evli ve bir çocuk annesidir.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.