40 haftalık hamilelik süresince sizin yanınızdayız

Yumurta çatlatma iğnesinden ne kadar sonra hamilelik testi yapılır

Yumurta çatlatma iğnesinden ne kadar sonra hamilelik testi yapılır

Yumurta çatlatma iğnesi nedir? Ne işe yarar?

Halk arasında çatlatma iğnesi olarak bilinen ilaçlar, olgunlaşan folikülün çatlayarak ovülasyon dediğimiz yumurtlamanın gerçekleşmesini sağlamak için kullanılan, Human Chorionic Gonadotropin (insan koryonik gonadotropini) adı verilen hormonu içeren ve tek doz halinde deri atlı veya kas içine enjekte edilen preparatlardır.

Yumurta çatlatma iğnesi ne işe yarar, hangi durumlarda kullanılır?

Çatlatma iğnesi olarak ifade edilen preparatlar Human Chorionic Gonadotropin (HCG) hormonu içerir. HCG hormonu, yumurta hücresinin bulunduğu folikülü çatlatarak yumurta hücresinin serbest kalmasını sağlar.

Yumurta çatlatma iğnesi;

  • Folikül gelişimi sağlıklı bir şekilde gerçekleştiği halde folikül çatlaması ve dolayısıyla yumurtlama gerçekleşmeyen kadınlarda,
  • Aşılama, tüp bebek gibi yardımcı üreme teknikleri uygulanarak kısırlık tedavisi gören kadınlarda kullanılır.

Aşılama, tüp bebek gibi yardımcı üreme tekniklerinin kullanıldığı kısırlık tedavilerinde bir veya daha fazla sayıda folikül gelişimini sağlayarak en az bir ya da 2-3 adet sağlıklı yumurta hücresini elde edip gebelik şansını artırmak için yumurtalıklar, yumurtalık uyarıcı hormonlar kullanılarak kontrollü bir şekilde uyarılır. Bu işlem Kontrollü Over Hiperstimulasyonu (KOH) olarak ifade edilir. KOH uygulaması ile folikül gelişimi sağlanır, ancak gelişip olgunlaşan folikülden (veya foliküllerden) yumurta hücresinin elde edilmesi yani yumurtlamanın sağlıklı olarak gerçekleşmesi için ikinci bir uyarıya ihtiyaç vardır. İşte bu işlem çatlatma iğnesi olarak bilinen preparatlarla gerçekleştirilir. Yardımcı üreme teknikleriyle kısırlık tedavisi gören kadınlarda ovülasyon sorunu tespit edilmese bile uygulanan tedaviyi riske etmemek için yumurta çatlatma iğnesi mutlaka kullanılır.

Yumurta çatlatma iğnesi yumurtalık uyarıcı hormonlardan farklı mıdır?

Folikül gelişimini teşvik etmek için yumurtalığın kontrollü şekilde uyarılması (KOH) işleminde kullanılan preparatların içerdiği hormon ve uygulama şekli, çatlatma iğnesi olarak kullanılan preparatlardan farklıdır. KOH tedavisi yumurta çatlatma işleminden önce ve folikül gelişimi tamamlanana kadar 12-16 gün süreyle her gün yapılan bir uygulamadır. Yumurta çatlatma iğnesi ise folikül gelişimi tamamlandıktan sonra tek doz halinde bir kez yapılır.

Yumurta çatlatma iğnesi nasıl etki eder?

Kadınlarda bir adet döngüsü;

  • Folikül dönemi,
  • Yumurtlama dönemi,
  • Korpus luteum dönemi olarak 3 farklı dönem halinde gerçekleşir.

Folikül dönemi ile korpus luteum dönemlerini yumurtlama olayı birbirinden ayırır. Gebeliğin gerçekleşebilmesi için yumurtalıklarda mutlaka bir folikülin olgunlaşması, olgun hale gelen folikülin çatlaması ve sağlıklı bir yumurta hücresinin (ovum) serbest hale gelerek yumurta yoluna (fallop tüpü) düşmesi gerekir. Aslında bu işlem tıp dilinde ovülasyon denilen yumurtlama işlemidir. Bu işlem gerçekleşmeden gebeliğin olması asla mümkün değildir.

Adet döngüsü hormonların kontrolü altındadır. Yumurtlama adet döneminin ortasına denk gelen günlerde gerçekleşir. Yumurtlama olayından yaklaşık 36 saat önce hipofiz bezinden salgılanan, lüteinleştirici hormon olan LH hormonunun ani olarak yükselip pik yapar. LH hormonu yumurta hücresinin bulunduğu folikülü çatlatarak yumurta hücresi ve etrafındaki cumulus hücreleri ile bir miktar folikül sıvısının serbest kalmasını sağlar. Bir adet döngüsünde folikül gelişimi çok sağlıklı bir şekilde gerçekleşip folikül olgunlaşsa bile eğer LH hormonunun ani yükselişi (LH piki) oluşmazsa, yumurtlama gerçekleşemez.

LH hormonuna çok benzeyen Human Chorionic Gonadotropin veya Türkçe ifadesiyle İnsan koryonik gonadotropini (HCG) ovülasyon uyarıcı özelliğe sahiptir ve dışarıdan vücuda verilirse LH hormonu ile aynı etkiyi göstererek yumurtlamayı başlatır. İşte yumurta çatlatma iğnesi ile yapılan şey aslında, insan koryonik gonadotropini kullanılmak suretiyle lüteinizan hormon (LH) artışını taklit etmekten ibarettir.

Yumurta çatlatma iğnesinden kaç gün sonra folikül çatlaması (yumurtlama) gerçekleşir?

Yumurta çatlatma iğnesi yapıldıktan yaklaşık 36 saat sonra folikül çatlar ve yumurtlama gerçekleşir.

Yumurta çatlatma iğnesi nasıl uygulanır, nereye yapılır?

Yumurta çatlatma iğnesi olarak kullanılmak üzere çeşitli ticari isimler altında üretilmiş farklı ilaçlar mevcuttur. Ovülasyon uyarıcılar olarak da bilinen bu ilaçlara  Ovitrelle, pregnyl, Profasi, Choriomon ve Choregon ampüller örnek olarak verilebilir. Bu ilaçlar doktorun belirlediği miktarda ve yine doktor tarafından tarif edildiği şekilde veya ilacın prospektüsünde belirtildiği gibi uygulanır. Yumurta çatlatma iğneleri genellikle deri altı (subkutan) ya da kas içi (intramüsküler) enjeksiyon şeklinde uygulanır. Kas içi enjeksiyon genellikle kalçadan yapılır. Deri altı enjeksiyonu yapılacaksa kol, uyluk ön kısmı ve ön karın kısmı tercih edilmektedir.

Yumurta çatlatma iğnesi olarak kullanılan ilaçların yan etkileri nelerdir?

Gonadotropin içeren ilaçların kullanımıyla ilgili olarak nadir de olsa allerjik reaksiyonlar olabilmektedir.  Bu reaksiyonlar kişiye göre değişen şekillerde  ateş, enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık ve döküntü şeklinde görülebilir. Bazen depresyon, ödem, baş ağrısı vakaları da görülebilir. Bazı durumlarda yumurtalıklar hiperstimüle olabilmektedir. Bu durum tıp dilinde Ovaryan Hiperstimülasyon Sendromu (OHSS) olarak bilinmektedir. OHSS, yumurtalıkların orta derecede büyüdüğü ve yumurtalıklarda fazla sayıda folikül geliştiği bir durumdur. Ağır vakalarda şiddetli karın ağrısı, kusma, yırtılma eğilimi olan yumurtalık kisti oluşumu, kanda sıvı dengesizlikleri görülebilir. Yumurta çatlatma iğnesi yapılan hastalarda % 6’dan daha düşük de olsa OHSS görülme riski vardır.

OHSS görülme riski özellikle yumurtlama öncesi folikül gelişimini teşvik amacıyla yumurtalık uyarıcı hormonlarla bir tedavi yapılmışsa yani KOH uygulanmışsa daha da artmaktadır.

Yumurta çatlatma iğnesinden sonra aşılama ne zaman yapılır?

Aşılama veya tıp dilindeki adıyla intrauterin tohumlama, anne adayının eşinden alınan spermanın gerekli kontrolleri yapılıp spermlerin hareketleri ve belli hacimdeki yoğunluğu artırarak rahim içerisine verilmesidir. Aşılama, yumurta çatlatma iğnesi yapıldıktan yaklaşık 36 saat sonra yapılır. Keza karı-koca beraberliğinin de aynı zaman diliminde yani yumurta çatlatma iğnesinden 36 saat sonra yapılması tavsiye edilir.

Yumurta çatlatma iğnesi ne zaman yapılır?

İğnenin yapılabilmesi için yumurtalık üzerinde çapı 17-19 mm olmuş olan en az bir folikülün olgunlaşmış olması gerekir. Eğer yumurtalıkta aşırı bir uyarılma olmuş ve çok sayıda folikül gelişmişse çatlatma iğnesi yapılmaz. Folikülün yeterli büyüklüğe erişmesi genellikle adet kanamasının başlamasından 10-17 günler arasında gerçekleşir, ancak uygulama zamanı bu şekilde tayin edilmez. Uygulamanın ideal zamanı, foliküllerin çapı ultrason ile izlenerek ve kanda östrodiol değerleri ölçülerek tayin edilir.  

Yumurta çatlatma iğnesinden ne kadar sonra hamilelik testi yapılır?

Döllenmiş yumurta uterusa tutunduğu andan itibaren trofoblast hücreleri tarafından HCG hormonu salgılanmaya başlanır. Bu hormon, döllenmenin gerçekleşmesiyle birlikte 7-10 gün içinde ölçülebilir düzeyde salgılanır. Ancak güvenilir bir sonuç için  HCG enjeksiyonundan sonra 14 gün, yani normal adet zamanını beklemek gerekir.Hamilelik testi için en uygun zaman normal adet zamanını takip eden 1 haftalık zaman dilimidir.

Yumurta çatlatma iğnesinden sonra adet ne zaman olur?

Yukarıda da ifade ettiğimiz gibi yumurta çatlatma iğnesi ovülasyonu teşvik etmek için yapılır. Ovülasyon yani yumurtlama adet döneminin ortasına denk gelen günlerde gerçekleşir. Ovülasyon sağlıklı olarak gerçekleşse bile gebelik oluşmayabilir. Eğer gebelik oluşmazsa, gebelik için hazır hale gelmiş rahim içindeki dokuda bir yıkım ya da dökülme olur. Eğer gebelik gerçekleşmemişse uterusun iç yüzeyini örten endometrium tabakası ve döllenmemiş yumurta hücresi kanama ile birlikte vücut dışına atılır. Gebelik gerçekleşmemesi halinde, çatlatma iğnesi yapıldıktan yaklaşık 2 hafta sonra adet kanaması görülür.

Döllenmiş yumurtanın uterus duvarına tutunması yani implantasyon evresinde, leke gelmesi veya kanamalara rastlanabilmektedir. Eğer kanama bazı gebelik belirtileri ile birlikte seyrediyorsa dikkatli olunmalı, adet kanamasıyla karıştırılmamalıdır. Bazen gebelik gerçekleşmediği halde adet gecikmesi yaşanabilir. Adet gecikmesi de gebelikle karıştırılmamalıdır.

Bu Haber 1.274 kez okunmuştur.

Eklenme Tarihi : 10.01.2017 Sal 03 : 10

YORUM YAZ

Henüz yorum yapılmamış.